Het Verdwenen Landschap: Rijssen - Nijverdal - Wierden

Rijssens museum

Het Rijssens Museum is een stadsmuseum. Het toont de bijzondere en rijke geschiedenis van Rijssen, een kleine, eeuwenoude stad in Twente. Het museum is gevestigd in Havezate de Oosterhof. Het kasteel is op zich een bezichtiging waard. Op het kasteelterrein is ook het brandweermuseum gevestigd.

Internationaal Brandweermuseum

In het brandweermuseum vindt u artikelen die in de afgelopen jaren door Brandweerkorpsen over heel de wereld zijn gebruikt. Van brandweerhelmen tot complete vooroorlogse brandweerwagens.

Sinds 1752

In Twente, net buiten Rijssen, aan de rivier de Regge staat een achtkantige stellingmolen op schuur De Pelmolen. Jan ter Horst heeft in 1752 de molen gebouwd. De Pelmolen werd een van de drie belangrijkste industriemolens van Twente.

Bij gunstige wind kunt u de olieslagerij volop in werking zien. U ziet het productieproces, hoe de kracht van de wind de tandwielen laat draaien om olie met hoge druk uit het lijnzaad te slaan. De geur van warm lijnzaad komt u bij binnenkomst tegemoet.

Varen met de Enterse Zomp

Vanaf de haven bij de Pelmolen is het mogelijk om een tochtje met de Zomp te maken over de Regge. Op deze manier kunt u de meanderende Regge of een andere manier beleven.

Notter en Zuna

Langs het meanderende landschap van de Regge ontstonden de buurtschappen Notter en Zuna. Vanaf de middeleeuwen op de dekzandruggen- en koppen langs de Regge, vanaf de nieuwe tijd de randen van het veen in en vanaf de twintigste eeuw werd het veen grootschalig ontgonnen.

Eversberg+grens Salland-Twente

Van de meeste landgoederen langs de Regge is weinig meer zichtbaar in het landschap. De Eversberg gaat door als een ‘tussenvorm’. Grachten, kelder en landschapspark zijn nog aanwezig. Saillant detail is dat de oude grens tussen Salland en Twente precies achter De Eversberg langsloopt.

Wierdense Veld en Markegrens

Langs de Westerveenweg staan we exact op de scheiding van de dorpsgebieden van Notter en Huurne. Een rechte grenslijn in een oud veengebied. Aan de westkant lag het Notterveen, aan de oostkant het Huurnerveld. De buurtschappen bestaan nog steeds. Het veengebied heet tegenwoordig het Wierdense Veld.

Het hoogveenlandschap strekte zich nog maar anderhalve eeuw geleden uit van het Notterveen tot aan de Engbertsdijksvenen. Het moet een enorme, boomloze vlakte zijn geweest. Op die vlakte werden door de dorpen rechte grenzen getrokken. De rechte weg hier is de grens tussen Notter en Wierden.

Grafheuvels Hoge Hexel

Een glimp van ons verdwenen prehistorische landschap is op te vangen wanneer we naar grafheuvels kijken. Het zijn de laatste overgebleven elementen van een landschap met kleine akkertjes, grote boerderijen, heidevelden en oerbossen. Sommige grafheuvels zijn al vijfduizend jaar oud.

Havezate Grimberg

De restanten van de havezate Grimberg liggen verscholen tussen oude eiken beuken. Van het oude kasteel zelf is niets meer over. De toegangspoort, het grachtencomplex en het parklandschap zijn nog wel herkenbaar.

Meanderende Midden Regge

Het rivierenlandschap staat bekend om haar ‘wandelende’ rivieren. Dat komt omdat een rivier aan de buitenkant van de bocht het land ‘opeet’ en aan de binnenkant van de bocht het zand weer afzet. Kanalisatie zorgde ervoor dat de rivier werd beteugeld. Hier zijn de oude meanders weer teruggebracht.